Op donderdag 8 januari 2026 om 11.30 uur behandelt de meervoudige kamer van de rechtbank Noord-Holland een beroepszaak die is aangespannen door Juliëtte Rot, fractievoorzitter van Democratisch Zaanstad (DZ). De zaak draait om de openbaarmaking van haar e-mails aan de burgemeester van Zaanstad.

Aanleiding

De rechtszaak is het vervolg op een eerdere uitspraak van de voorzieningenrechter. Die tikte de gemeente Zaanstad vorig jaar op de vingers omdat ze een ingediend bezwaar tegen de openbaarmaking niet had afgehandeld en de gevraagde e-mails al had verstrekt. De rechter oordeelde dat dit een procedurele fout was. De huidige behandeling voor de meervoudige kamer moet een definitief oordeel geven over de kern van het conflict.

Aanleiding was een WOB-verzoek (Wet openbaarheid van bestuur) van een aanvrager, waarin om de e-mails van Rot werd gevraagd. Het college van B&W van Zaanstad willigde dat verzoek in. Rot is het hier fundamenteel mee oneens en stapte naar de rechter.

Waar gaat de zaak over?

Centraal staat de vraag of de openbaarmaking van de correspondentie tussen een gemeenteraadslid en de burgemeester rechtmatig was. Het beroep van Rot richt zich niet alleen op de vraag of aan alle procedurele vereisten is voldaan, maar raakt aan een principieel punt: de ruimte die volksvertegenwoordigers moeten hebben om in vertrouwen informatie en signalen met het bestuur te delen. De uitspraak kan daarmee duidelijkheid geven over de grenzen van openbaarheid en de bescherming van de vertrouwelijke positie van raadsleden.

Betekenis voor de lokale politiek

De uitkomst van deze zaak wordt nauwlettend gevolgd, omdat deze precedentwerking kan hebben voor alle gemeenteraden in Nederland. Het raakt de balans tussen de WOB /WOO 

– die openbaarheid van bestuur bevordert – en de noodzakelijke vertrouwelijkheid in de communicatie tussen bestuurders en volksvertegenwoordigers.

Praktische informatie

De openbare zitting vindt plaats op donderdag 8 januari 2026, om 11.30 uur, in het gerechtsgebouw van de Rechtbank Noord-Holland aan de Jansstraat 81 in Haarlem. Belangstellenden en pers zijn welkom.

artikel Zaanstad.nieuws.nl:

https://zaanstad.nieuws.nl/gemeente/vervolg-zaak-over-openbaarmaking-e-mails-juliette-rot-voor-de-rechter

artikel De Orkaan :

https://www.deorkaan.nl/see-you-in-court-rot-vs-hamming-8-jan-11-30-uur

In een krachtig advies heeft de onafhankelijke externe hoor- en adviescommissie de gemeenteraad van Zaanstad op alle fronten ongelijk gegeven in haar beslissing om een referendum over de toekomst van de Zaanse Schans te blokkeren. De commissie adviseert de raad unaniem om het bezwaar van het actiecomité ‘Hou de Zaanse Schans Open!’ gegrond te verklaren en het referendum alsnog mogelijk te maken. Een opvallende rechtvaardiging voor de fractie van Democratisch Zaanstad, die vanaf het eerste moment als een van de weinigen en als een “roepende in de woestijn” tegen het afwijzingsbesluit stemde. Raadslid Jos Kerkhoven waarschuwde in de bewuste raadsvergadering van 22 mei al dat de raad een “historische fout” beging en dat dit besluit “de dood van de democratie” betekende. Het commissieadvies bevestigt nu zijn sombere voorspelling en het gelijk van zijn fractie: de afwijzing was onvoldoende gemotiveerd en ondemocratisch.

Raad faalt in onderbouwing, Democratisch Zaanstad had gelijk

De gemeenteraad wees op 22 mei 2025 een verzoek voor een inleidend referendum af. De raad beriep zich daarbij op “andere zwaarwegende redenen”, zoals vertraging en inkomstenverlies. De externe commissie stelt nu in haar advies van 6 oktober 2025 dat de raad volstrekt onvoldoende heeft onderbouwd waarom deze redenen in dit geval zo zwaarwegend zijn dat ze het democratisch recht op een referendum moeten overschaduwen. Precies dezelfde kritiek die raadslid Kerkhoven en Democratisch Zaanstad tijdens de raadsvergadering ventileerden, maar toen in de wind werd geslagen.

Uit het commissieadvies: “De commissie kan uit het bestreden besluit niet opmaken dat daarin objectieve risicoanalyses, harde deadlines of een tijdspad zijn opgenomen die de door uw raad gestelde urgentie rechtvaardigen.” De commissie bevestigt hiermee de lijn van Democratisch Zaanstad: de argumenten van het college waren niet hard te maken.

Democratisch belang zwaarder dan bezwaren raad

De commissie benadrukt het grote democratische belang van een referendum over een ingrijpend besluit als het plan ‘Toekomstbestendige Zaanse Schans’. De fractie van Democratisch Zaanstad heeft dit principe altijd vooropgesteld. Tijdens de debatten benadrukte Kerkhoven dat het afwijzen van een geldig volksinitiatief het vertrouwen in de politiek ernstig zou schaden. De commissie stelt nu hetzelfde: “Een referendum biedt een extra democratisch instrument naast verkiezingen en inspraakprocedures.”

Geen bewijs voor beschuldigingen raad

De commissie veegt ook de beschuldigingen van de raad van tafel. De raad suggereerde dat het referendumverzoek was gebaseerd op misleidende informatie. De commissie stelt hierover: “Van concreet bewijs (…) is de commissie niet gebleken. Uw raad heeft zijn stelling hierover naar de mening van de commissie niet aannemelijk gemaakt.” Ook hierin staat de commissie aan de kant van Democratisch Zaanstad, dat altijd pleitte voor een serieuze omgang met de bezorgdheid van burgers in plaats van het in diskrediet brengen van initiatiefnemers.

Advies: Herroep het besluit en sta referendum toe – Kerkhoven had gelijk!

Het advies van de commissie is helder en een volledige bevestiging van het standpunt van Democratisch Zaanstad en de waarschuwingen van Jos Kerkhoven:

1. Verklaar het bezwaar gegrond.

2. Herroep het besluit van 22 mei 2025.

3. Sta het referendum over het plan ‘Toekomstbestendige Zaanse Schans’ alsnog toe.

Voor Democratisch Zaanstad is dit een trieste bevestiging. Waar raadslid Kerkhoven waarschuwde voor een “historische fout” en “de dood van de democratie”, heeft een onafhankelijke commissie hem nu in het gelijk gesteld. De commissie sluit af met de opmerking dat een breed gedragen besluit, genomen via een referendum, het uiteindelijke beleid alleen maar sterker kan maken – een overtuiging die Democratisch Zaanstad altijd is toegedaan.

Met dit duidelijke en scherpe advies ligt de bal nu opnieuw bij de gemeenteraad van Zaanstad. De vraag is of de meerderheid nu wel luistert naar dit heldere advies, naar de roep om inspraak van haar inwoners, en naar de fractie die vanaf het begin aan de juiste kant van de democratie stond: Democratisch Zaanstad.

Artikel de Orkaan:

https://www.deorkaan.nl/raad-zaanstad-teruggefloten-laat-referendum-zaanse-schans-gewoon-doorgaan

Democratisch Zaanstad is verbijsterd over de wijze waarop het college van burgemeester en wethouders van Zaanstad heeft gereageerd op kritische vragen over de verzakkingsschade aan het clubgebouw van Harmonie Apollo in Koog aan de Zaan. Na vijftien gedetailleerde, genummerde vragen te hebben gesteld over de jarenlange impasse, ontving de fractie één enkel, algemeen antwoord terug: “Wij zijn inmiddels in gesprek met Apollo en hebben de intentie om dit zonder verdere juridisering op te lossen.”

Een aanfluiting van de controlerende taak

“Dit is ronduit beschamend en een aanfluiting van de controlerende taak van de raad,” aldus een verontwaardigde Fractievoorzitter Juliëtte Rot. “Het college neemt de gemeenteraad en de belangen van de acht verenigingen in het pand kennelijk niet serieus. Door één nietszeggende zin te plaatsen tegenover vijftien concrete vragen, omzeilen zij elke vorm van verantwoordelijkheid. De vraag is nu: wat wordt er besproken in dat gesprek, en waarom durft het college daar geen openheid over te geven?”

Jarenlange erkenning, maar geen oplossing

De vragen van Democratisch Zaanstad gingen in op de kern van de problematiek. Al in 2022 erkende de gemeente haar aansprakelijkheid voor de schade, die werd veroorzaakt door gemeentelijke werkzaamheden. Er werd zelfs een schadevergoeding van € 31.500 betaald. Het door de gemeente zelf voorgestelde en goedgekeurde herstelplan werd echter later geblokkeerd door de eigen afdeling Vergunningverlening, omdat het zou strijden met de Omgevingswet. Sindsdien is de schade – aan een pand van groot maatschappelijk belang – alleen maar verergerd, zonder dat er een nieuwe oplossing is geboden.

Eis: antwoorden alsnog verstrekken

Democratisch Zaanstad heeft de Griffier dan ook verzocht de ambtelijke organisatie hierop aan te spreken. De fractie eist dat het college alsnog een volledige, per vraag gespecificeerde beantwoording verstrekt. “Burgemeester en wethouders moeten verantwoording afleggen aan de raad. Dit soort ontwijkende gedrag is onacceptabel en ondermijnt het vertrouwen in het lokale bestuur. De Apollo en haar gebruikers verdienen een concrete oplossing, niet een vage intentieverklaring.”

Lees ook: De Orkaan:

DZ: waarom mag Apollo niet herstellen?

https://www.deorkaan.nl/tag/boschjesstraat