De woningmarkt in Zaanstad staat onder enorme druk. Wachttijden lopen op. Jongeren die hier zijn opgegroeid, kunnen geen betaalbare woning vinden. Ouders zien hun kinderen noodgedwongen uitwijken naar andere gemeenten. Ondernemers raken personeel kwijt omdat wonen hier simpelweg onhaalbaar is geworden. Dat tast de kern van onze gemeenschap aan.
Er bestaat al een voorrangsregeling voor inwoners met lokale of economische binding. Een deel van de sociale huurwoningen mag met voorrang worden toegewezen aan mensen die hier wonen of werken. Maar dat aandeel is beperkt. Democratisch Zaanstad vindt dat dit niet meer in verhouding staat tot de druk op onze woningmarkt.
Wij willen de lokale voorrang verhogen naar 50%.
Dat is geen uitsluiting van anderen. Het is een keuze vóór onze eigen gemeenschap. Mensen die hier zijn opgegroeid, hier naar school zijn gegaan, hier werken, hier hun familie hebben — zij moeten een reële kans hebben om in Zaanstad te blijven wonen. Dat is niet alleen eerlijk, het is verstandig beleid.
Lokale binding betekent stabiliteit. Wanneer jongeren in hun eigen gemeente kunnen starten, blijven sociale netwerken intact. Grootouders kunnen op de kleinkinderen passen. Vriendengroepen blijven bestaan. Buurten behouden hun samenhang. Dat versterkt de sociale cohesie.
Ook economisch is het logisch. Zorgmedewerkers, politieagenten, leraren, winkelpersoneel en ondernemers met hun bedrijf in Zaanstad moeten niet gedwongen worden om tientallen kilometers verderop te wonen. Wonen en werken horen in balans te zijn. Wanneer mensen dichtbij hun werk kunnen wonen, vermindert dat verkeersdruk, verkort het reistijden en versterkt het lokale betrokkenheid.
Daarnaast heeft lokale voorrang directe invloed op ons verenigings- en vrijwilligersleven. Sportclubs, buurtinitiatieven, culturele verenigingen en maatschappelijke organisaties draaien op mensen die hier wonen. Als jonge gezinnen en betrokken inwoners wegtrekken, droogt die inzet op. Een gemeente is meer dan stenen en projecten; het is een gemeenschap van mensen die zich inzetten voor elkaar.
Critici zullen zeggen dat de woningmarkt regionaal is en dat mobiliteit belangrijk is. Dat klopt. Maar regionale afspraken mogen niet betekenen dat onze eigen inwoners structureel achteraan aansluiten. Zaanstad moet in de eerste plaats zorgen voor haar eigen gemeenschap.
Door het percentage lokale voorrang te verhogen naar 50%, maken we een duidelijke keuze. We erkennen dat binding ertoe doet. Dat langdurige betrokkenheid bij onze stad waarde heeft. Dat investeren in je eigen inwoners geen bekrompenheid is, maar verantwoordelijkheid.
Dit is geen populistische maatregel. Het is een praktische oplossing in een krappe markt. Meer balans tussen instroom van buitenaf en kansen voor mensen die hier al geworteld zijn.
Zaanstad is aantrekkelijk. Dat is iets om trots op te zijn. Maar aantrekkelijkheid mag er niet toe leiden dat onze eigen mensen verdrongen worden.
Wie hier woont, werkt en bijdraagt, moet hier ook kunnen blijven wonen.
Dat is geen luxe. Dat is gewoon gezond verstand.