Voor veel Zaankanters is erfpacht geen juridisch detail, maar een bron van stress. Het gaat over hun huis. Hun bedrijf. Hun financiële toekomst. Mensen krijgen te maken met hoge afkoopbedragen of stijgende canons zonder dat helder is hoe die bedragen precies tot stand komen. Dat kan en moet anders.
Democratisch Zaanstad staat al jaren naast de bewoners in dit dossier. Niet voor de bühne, maar structureel. Want het huidige erfpachtsysteem is te ingewikkeld, te weinig transparant en vooral te onvoorspelbaar. Grondwaardes, rekenrentes, indexaties — het zijn allemaal factoren die grote financiële gevolgen hebben, maar waar inwoners nauwelijks grip op hebben.
In 2007 is het beleid ingrijpend gewijzigd. Sindsdien zijn er grote verschillen ontstaan tussen erfpachters die eigenlijk in vergelijkbare situaties zitten. Wie vóór 2007 een contract had, wordt anders behandeld dan wie daarna met een nieuw systeem te maken kreeg. Zonder eerlijke overgangsregeling. Zonder duidelijke uitleg vooraf over de financiële gevolgen. Dat voelt niet rechtvaardig — en dat is het ook niet.
De gevolgen zijn groot. Mensen durven hun woning niet te verkopen uit angst voor onverwachte kosten. Banken zijn terughoudend bij financiering als voorwaarden onduidelijk zijn. Dat raakt niet alleen individuele huishoudens, maar ook de woningmarkt in Zaanstad als geheel. Onzekerheid werkt door in vertrouwen. En dat vertrouwen is de afgelopen jaren flink beschadigd.
Wat Democratisch Zaanstad betreft is het helder: erfpacht mag geen melkkoe zijn. Grondbeleid hoort in dienst te staan van wonen en ondernemen, niet van maximale inkomsten voor de gemeente. De gemeente moet een betrouwbare partner zijn, geen tegenstander met een rekenmachine.
Daarom pleiten wij al jaren voor een fundamentele herziening van het erfpachtbeleid. Dat begint met erkennen dat er ongelijkheid is ontstaan. Vervolgens moet serieus worden gekeken naar een eerlijke overgangs- of afkoopregeling voor mensen die door het beleid van 2007 benadeeld zijn. Transparantie over berekeningen moet vanzelfsprekend worden. Geen onnavolgbare modellen, maar duidelijke uitleg.
Inwoners moeten weten waar ze aan toe zijn. Nu, en over tien of twintig jaar. Wonen vraagt om zekerheid. Niet om financiële verrassingen achteraf.
Dit dossier sleept al te lang. Te veel inwoners zitten in onzekerheid terwijl de discussie voortduurt. Democratisch Zaanstad blijft zich inzetten voor een eerlijke en structurele oplossing. Erfpacht moet duidelijk, eerlijk en betaalbaar zijn. Geen ingewikkeld systeem waar inwoners de dupe van worden.
Het is tijd om dit recht te trekken.