Het recht om te demonstreren is een groot goed. In een democratische rechtsstaat moet ruimte zijn voor protest, voor het uiten van onvrede en voor het aanspreken van bestuur en bedrijven. Ook Democratisch Zaanstad staat pal voor dat recht. Zonder demonstratierecht verschraalt onze democratie.
Tegelijkertijd zien we dat demonstreren in de praktijk verandert. Wat begint als een protest, krijgt steeds vaker het karakter van structureel activisme waarbij doelbewust de grenzen van het toelaatbare worden opgezocht. In Zaandam zagen we langdurige acties die grote impact hadden op omwonenden. Geluidsoverlast, sirenes, megafoons — soms uren per dag. Bewoners voelden zich klemgezet in hun eigen woning.
De rechter heeft in verschillende uitspraken kaders gesteld. Denk aan maximale geluidsniveaus of beperkingen op het gebruik van middelen zoals fluitjes of geluidsversterking. Dat zijn geen vrijblijvende adviezen. Dat zijn grenzen. En grenzen hebben alleen betekenis als ze ook worden bewaakt.
Wat Democratisch Zaanstad betreft moet daar strenger op worden toegezien. Niet met incidentele controles, maar met structurele aanwezigheid. Wanneer afspraken worden overtreden of gerechtelijke bepalingen worden genegeerd, moet worden opgetreden. Consequent en zichtbaar. Niet om het demonstratierecht in te perken, maar om het in balans te houden met het recht van bewoners op rust en veiligheid.
Democratie betekent rechten én verantwoordelijkheden. Demonstreren mag nooit verworden tot een vorm van beroepsactivisme waarbij overlast een strategisch middel wordt. De vrijheid van de één mag niet structureel ten koste gaan van het woongenot van de ander.
Het is aan de gemeente om die balans te bewaken. Duidelijke regels. Heldere handhaving. En respect voor zowel demonstranten als omwonenden.
Want een sterke democratie beschermt beide.
Gewoon Gezond Verstand.