Volg ons

Bestuur en financiën

Democratisch Zaanstad geïnterviewd door Follow the Money over het rapport ‘Jeugdzorg in het Rood’: “In Zaanstad is het credo: eerst zorg verlenen, dan kijken naar de kosten”.

Gepubliceerd

op

De gemeenten zouden jeugdzorg goedkoper en beter regelen. Het tegenovergestelde is gebeurd. Wat ging er mis?

Gemeenten hebben een aandeel in de stijgende jeugdzorgkosten.

Dat bleek eens te meer in Beintema’s provincie Friesland, waar de stuurgroep Taskforce Jeugd in de tweede helft van 2018 adviesbureau KPMG de opdracht gaf de oorzaken van de enorme kostenstijging te onderzoeken. KPMG concludeerde in het eindrapport dat de Friese gemeenten, vooral dankzij te hoge tarieven, 8,5 miljoen euro te veel hadden betaald aan zorgaanbieders. Inmiddels is daar 4,5 miljoen van terug. ‘Slechts 4,5 miljoen,’ constateert Beintema. ‘De rest is allemaal over de balk gesmeten.’

Vastberadenheid om de onderste steen boven tafel te krijgen, geeft de doorslag tot het doorgronden van de tekorten.

Niet alleen Follow the Money had vragen over de jeugdzorg: hoe kan er zoveel meer geld naar jeugdzorg gaan, terwijl wachtlijsten groeien, instellingen de deuren sluiten en ouders met hun kinderen van kastje naar muur worden gestuurd?

Miljardenschip in de mist

Follow the Money verzamelde data bij gemeenten en stelde zelf meerjarige financiële analyses samen van 1472 jeugdzorgaanbieders. Deze databank stelden we beschikbaar aan negentien journalisten van elf redacties. Samen zochten we in drie reeksen publicaties uit wat deze cijfers zeggen over de rol van geld in het jeugdzorgstelsel. Deze artikelen staan verzameld bij FTM op Jeugdzorg in het Rood.

Wat ontzettend opviel, is in hoeveel bochten gemeenten zich wringen om maar niet te verantwoorden waarom zij hun administratie niet of slecht op orde hebben. Want hoe kunnen raadsleden zonder informatie hun controlerende taak uitvoeren? Zo blijft jeugdzorg een stuurloos miljardenschip in de mist.

Prijsopgave

Het Noordhollandse Zaanstad stelde in de zomer van 2020 cliëntenstops in bij 13 van de 36 jeugdzorginstellingen, in een poging de kosten in te dammen. In dat jaar had Zaanstad al ruim 34 miljoen euro meer uitgegeven aan jeugdzorg dan de gemeente had begroot. De Rekenkamer Metropool Amsterdam onderzocht op verzoek van de gemeenteraad de oorzaken. Conclusie:

Zaanstad beschikte niet over betrouwbare gegevens, hield data slecht bij en had daardoor geen idee hoeveel kinderen jeugdzorg ontvangen.

Des te meer reden om aan het onderzoek van Follow the Money mee te doen, dacht Juliëtte Esmée Rot, fractievoorzitter van Democratisch Zaanstad. Nadat een agenda-initiatief en een motie waarin Rot verzocht om deelname aan het onderzoek zonder resultaat bleven, vroeg ze haar college in april 2021 wanneer het over de brug zou komen met de beloofde medewerking. Wat ze kreeg, was een prijsopgave: het zou de gemeente Zaanstad 48.620 euro kosten om aan ons verzoek te voldoen.

Externe inhuur was nodig om data uit de systemen compatibel te maken, de gemeente moest aanvullende vragen uitzetten bij de aanbieders en gecertificeerde instellingen, en ook het ambtenarenapparaat zou een grote inspanning moeten verrichten. Dat betekende keuzes maken, en die medaille viel niet de kant van Follow the Money op. Want: ‘We kunnen niet stoppen met de lopende trajecten zoals de inkoop specialistische hulp, ontwikkeling Stichting Jeugdteam en de aanbevelingen vanuit het Rekenkameronderzoek,’ aldus het Zaans college. ‘Daarnaast is er
momenteel geen geld beschikbaar om dergelijke externe inhuur te plegen.’

‘In Zaanstad is het credo: eerst zorg verlenen, dan kijken naar
de kosten’

Gevolg: Rot en haar collega-raadsleden hebben nog altijd geen actueel overzicht. ‘In Zaanstad is het credo: eerst zorg verlenen, dan kijken naar de kosten. Duidelijkheid over waarom de kosten aan jeugdzorg stijgen, terwijl het aantal aanvragen daalt, is er daarmee niet. Op dit moment zou ik echt niet weten waar al dat geld aan opgaat.’

Rot zoekt de oorzaak in de Zaanse ‘wet van de schuivende panelen’: ‘In deze gemeente dicht men het ene gat met het andere. Zo van: dit jaar hebben we deze kosten niet, dus gebruiken we het geld ergens anders voor. Mijn vermoeden is dat jeugdzorg zo over verschillende posten verdeeld is.’

Vandaar dat Rot namens Democratisch Zaanstad gewoon doorvraagt. Ze kreeg van de wethouder al meermaals een tik op de vingers. ‘Ze belde over een ander onderwerp dan jeugdzorg met de mededeling: hoeveel vragen kun je stellen? Of ik krijg het verwijt dat raadsleden te veel detailvragen stellen en meer op hoofdlijnen moeten zitten. Maar als ik het niet begrijp, vraag ik door.’

Rot heeft haar eigen college zelfs al via de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) tot antwoorden proberen te dwingen, op een ander onderwerp dan jeugdzorg, maar toch. ‘Tot aan de rechtbank aan toe. Dat is hier blijkbaar nodig.’

Volg hier het Follow the Money dossier Jeugdzorg in het rood:
https://www.ftm.nl/dossier/jeugdzorg-in-het-rood

📂 Lokale heffingen

Hondenbelasting afschaffen

We hebben beloofd om de belasting af te schaffen. Het kan nu, dus moeten we het nu doen!

Gepubliceerd

op

Democratisch Zaanstad waagt maar weer eens een poging om van de hondenbelasting af te komen.

Het is al de zoveelste keer. Het had vier jaar geleden al moeten gebeuren, toen de VVD de grootste partij was na een verkiezingscampagne waarin het afschaffen van de hondenbelasting een speerpunt was. In de onderhandelingen die volgden werd afschaffing gedegradeerd tot een onderzoek en ondanks pogingen van onder meer POV en Partij voor de Dieren, bleef de belasting op het bezit van een hond fier overeind. De raad wilde het wel, maar kon het geld niet missen.

Zelfs een voorstel om alleen honden die uit het asiel worden opgehaald belastingvrij te verklaren, haalde het niet.

Meerderheid

Raadslid Marianne de Boer gaat volgende week proberen een meerderheid te verzamelen om het nu wel eens te regelen. De gemeenteraad praat dan over het overschot van bijna elf miljoen dat Zaanstad in 2021 had. De Boer wil daarvan 2,4 miljoen gebruiken om voor vier jaar de inkomsten te compenseren die Zaanstad misloopt zonder hondenbelasting.

Eerst voor 4 jaar

In die vier jaar moet dan een definitieve dekking worden gevonden. Dat is dan wel een opdracht die moet slagen, want na vier jaar opnieuw hondenbelasting invoeren is voor haar geen optie.

De naam van De Boer onder het voorstel is opmerkelijk omdat zij eerder tegen afschaffing van de hondenbelasting stemde. ,,Het begon eigenlijk vier jaar geleden al (De Boer hoorde toen nog bij de VVD, red.) Wij hebben toen afgesproken dat de hondenbelasting afgeschaft zou worden als het cultuurcluster niet doorging. Maar toen het zover was, zagen we de oplopende kosten van de jeugdzorg en was het geld er niet voor. En dat is steeds zo gebleven.’’

Beloofd

Nu is het geld er wel, redeneert zij. ,,Wij hebben het beloofd, het kan nu en daarom moeten wij het nu ook doen.’’

Zaanstad heeft de afgelopen jaren veel bezuinigd en inwoners hebben dat gevoeld. De Boer: ,,Ik denk dat we het hele overschot van vorig jaar wel tien keer kunnen uitgeven. Maar dat doen we niet. Maar de hondenbelasting, dat hebben we nu zo vaak beloofd, we moeten dat nu waarmaken.’’

Het loslaten van de hondenbelasting kost Zaanstad jaarlijks 607.000 euro. Daar staat volgens De Boer wel een geringe winst tegenover. De afdeling handhaving controleert jaarlijks of op adressen waar geen hondenbelasting betaald wordt, toch een hond gehouden wordt. Dat is een tijdrovende klus die zonder belastingplicht niet meer nodig is.

bron: NHD

Verder lezen

📂 Bedrijfsvoering

Ambtenaren bezwijken onder werkdruk. Gemeentelijk apparaat op omvallen.

Controlerende taak Gemeenteraad in het beding! Raadsvragen niet langer schriftelijk beantwoord?

Gepubliceerd

op

Ambtenaren vallen om onder werkdruk in Zaanstad

Democratisch Zaanstad (DZ) zal a.s. donderdag 3 februari onderstaande vragen gaan stellen aan Burgemeester Hamming over de zorgelijke ontwikkeling door processen bij bouwen, woningbeleid en vergunningen te vertragen.

https://zaanstad.nieuws.nl/actueel/90753/gemeentelijk-apparaat-op-omvallen-college-snijdt-in-taken/

Verder lezen

📂 Lokale heffingen

Ondergronds afvalscheiden in Saendelft permanent, gft-afval blijft zorgenkindje 

Wij zijn een dure gemeente qua afvalstoffenheffing en wat ons betreft, mag dat niet meer omhoog.

Gepubliceerd

op

Afval scheiden in Assendelft blijft zorgenkindje

Marianne de Boer heeft samen met actiegroeplid van het eerste uur Marloes Deeterink meegewerkt aan een leuk verslag van NH Nieuws over hoe trots ze zijn op de geslaagde proef ondergronds afval scheiden.

artikel NH Nieuws:

De Zaanse proef met ondergrondse containers is een succes. De bewoners uit de Assendelftse wijk Saendelft scheiden het afval voldoende en het ondergrondse afvalsysteem mag blijven. Bewoners zijn tevreden, de ongewenste komst van kliko’s in de wijk is succesvol geweerd.

Verpaupering

Marloes Deeterink van actiegroep ‘Afval scheiden ja, kliko’s nee’ is trots: “We hebben nu eindelijk voor elkaar waar we al drie jaar heel hard mee bezig zijn geweest. Nu de proef succesvol is afgerond staat ook de gemeente achter de ondergrondse containers.”

In de wijk Saendelft passen geen rolcontainers, vindt Marloes. De opbouw van de wijk maakt het ophalen van de kliko’s ingewikkeld en levert vervelende verkeerssituaties op. Daarbij vindt ze het aanzicht van de vele groene bakken niet mooi en zou het tot verpaupering leiden. 

Leren nauwkeurig te scheiden

In 2019 leidde een massaal protest tegen de kliko’s tot de proef met de ondergrondse container. Saendelft gebruikte al ondergrondse containers, maar tot nu toe alleen voor restafval. De bewoners zouden ze ook graag gebruiken om afval te scheiden.

Er kwam een proef en zes maanden lang konden de bewoners zichzelf bewijzen door hun afval netjes te scheiden. Het bleek een flinke uitdaging. “Vijfduizend bewoners netjes afval laten scheiden, dat doe je niet binnen een dag”, vertelt Marloes. “We moesten alle restcontainers omstickeren naar de verschillende afvalstromen, mensen leren waar welke bakken staan en natuurlijk leren nauwkeurig te scheiden.”

Gft scheiden is lastig

De wil was er, maar het gft-afval scheiden bleek nog niet zo gemakkelijk. Meermaals waren de gevulde bakken vervuild. Dit kwam onder andere doordat de plastic vuilniszakken waarin het werd ingeleverd niet afbreekbaar waren. Hierdoor moest het groen afval meermaals verbrand worden. Niet goed voor het milieu én de portemonnee.

Marloes: “We hebben toen een brief rondgestuurd met uitleg. Groen afval moet je inleveren in een groen, biologisch afbreekbaar zakje, zodat het niet vervuilt. Die zakjes hebben we toen uitgedeeld. Mensen willen wel scheiden, maar ook dan kunnen er dingen fout gaan.”

Marianne de Boer van Democratisch Zaanstad was nauw betrokken bij het experiment. Ze noemt dat niet alleen het netjes scheiden lastig is, ook heeft nog niet iedereen een pas voor de gft-container aangevraagd. Ze wil stimuleren dit te vergroten en verbeteren. Op dit moment heeft volgens HVC zo’n 40 procent van de huishoudens een afvalpas.

Minder restafval, minder kosten

Het gebruik van de verschillende containers is belangrijk om het restafval in te dammen. Marianne: “De rijksbelasting op restafval wordt steeds hoger, dus moet iedereen goed scheiden om de kosten laag te houden. We hebben de containers nu ondergronds, maar het is belangrijk te blijven verbeteren. Wij zijn een dure gemeente qua afvalstoffenheffing en wat ons betreft, mag dat niet meer omhoog.” 

HVC-woordvoerder Vibeke Helder benadrukt de uitdagingen rondom het afvalsysteem. “Er waren eerst echt verbeteringen in het scheiden, maar vervolgens is het weer teruggezakt. Er worden wel meer passen aangevraagd, dus mensen willen wel afvalscheiden.”

Voorbeeldfunctie

Er is nog werk aan de winkel, maar Marianne is voor nu heel trots. Ze benadrukt het werk dat de actiegroep dit jaar heeft geleverd. “De containers waren alleen gemaakt op ondergronds restafval, dus ze moesten van ver komen om het scheiden mogelijk te maken. Dat verdient een groot compliment.”

Daarbij is belangrijke kennis opgedaan bij het experiment in Saendelft, bruikbaar voor de rest van de stad. Marianne: “Veel wijken in Zaanstad hebben krappe voortuinen en stoepen, als daar kliko’s voor staan is dat ook een belemmering voor de openbare weg. Scheiden met ondergrondse containers zou dus ook voor andere wijken een oplossing kunnen zijn.”

https://www.nhnieuws.nl/app/nieuws/298428/ondergronds-afvalscheiden-in-saendelft-permanent-gft-afval-blijft-zorgenkindje

https://www.nhnieuws.nl/nieuws/279172/proef-met-gft-afval-dreigt-te-mislukken-het-moet-niet-te-veel-moeite-kosten

Verder lezen

Trending